گزارشی درباره تأثیر موسیقی بر جریان زندگی

تنها صداست که می­ماند

محسن دانش

«حدود 8 ماه پیش دخترم رو بردم آموزشگاه موسیقی تا موسیقی کودک یاد بگیره. اولش فکر نمی­کردم خیلی ثمری داشته باشه، اما حالا که دخترم داره با «بلز» نوازندگی می­کنه، می­فهمم که چه کار درستی انجام دادم. از اینکه کاری کردم که عمرش هدر نره و استعدادش کشف بشه، خیلی خوشحالم. به نظر من موسیقی هنر ارزشمندیه که می­تونه تا آخر عمر با آدم باشه و مثه یه مونس با غم­ها و شادی­های آدمی همراه بشه.»

این حرف­ها را «مریم درستکار»، مادری که عاشق پیشرفت تنها دخترش در امور هنری است می­زند و می­گوید: زمانی کار بچه­ها فقط درس خواندن بود و بس و پدر و مادرها تنها به باسواد شدن بچه­هایشان اهمیت می­دادند، اما حالا زمانه عوض شده و بچه­ها از سنین کودکی به فراگیری موسیقی، نقاشی و سایر هنرها می­پردازند و به واقع والدین به اهمیت کسب هنر و نقش آن در پیشرفت فردی بچه­هایشان واقف شده­اند. آنها دریافته­اند که سواد مدرسه­ای به تنهایی نمی­تواند پاسخگوی نیازهای بچه­ها باشد و بهتر است در کنار سواد مدرسه­ای، سرمایه گرانبهای هنری را برای بچه­هایشان فراهم کنند.

وی می­افزاید: دختر من بسیار کم­رو و خجالتی بود و ما از این موضوع خیلی رنج می­بردیم، اما از زمانی که به کلاس موسیقی می­رود، این مشکلش برطرف شده و بسیار اجتماعی­تر عمل می­کند. به اعتقاد من اگر هر کس در زندگی دنبال هنر نرود، یک حلقه گمشده دارد و از روحیه مناسبی در طول زندگی­اش بهره نمی­برد.

وی ادامه می­دهد: از سویی دیگر فراگیری موسیقی به دلیل ارتباط تنگاتنگی که با نظم دارد، فرد را در بسیار منضبط و دقیق بار می­آورد. دختر من تا قبل از فراگیری موسیقی، همیشه اتاقش نامرتب بود و تذکرات من و پدرش هم راه به جایی نمی­برد. اما حالا خودش، بدون اینکه ما به او بگوییم، وسایلش را مرتب می­کند و به توصیه مربی­اش، فقط در مکان مرتب و تمیز، تمرین می­کند.

«نازی آزادخواه»، مادر دیگری که پسرش را در کلاس موسیقی کودک ثبت نام کرده و حدود 3 ماه از آموزش موسیقی فرزندش می­گذرد، نیز می­گوید: از پیشرفت فرزندم زیاد راضی نیستم. به نظرم مربی خوبی به کودک آموزش نمی­دهد. الان حدود 3 ماه است که پسرم موسیقی می­آموزد، اما هنوز نمی­تواند صدای خوش نوایی از سازش بیرون بیاورد! البته وقتی از مربی­اش علت را جویا شدم، مشکل را کم تمرین کردن و غیرمستمر تمرین کردن فرزندم عنوان کرد و پیشنهاد داد که نظارت بیشتری بر ساعات تمرین او داشته باشیم.

این مادر می­افزاید: در خانواده همسرم، کسی از موسیقی سر در نمی­آورد، اما در خانواده خودم، برادر و خواهرم، هر دو نوازنده­های خوبی هستند و به اصرار آنها، پسرم را به کلاس موسیقی آوردم؛ هر چند که همسرم زیاد موافق این امر نبود و شاید همین دوگانگی بین من و همسرم، باعث شده که پسرم پیشرفت نکند و در موسیقی، در جا بزند.

او ادامه می­دهد: پدر و مادرها وظیفه دارند که شرایط شکوفا شدن استعدادهای فرزندانشان را فراهم کنند تا در آینده حسرت روزهای از دست رفته را نخورند. اینکه خیلی از والدین فکر می­کنند که با تأمین پوشاک و خورد و خوراک بچه­ها، کارشان تمام شده، تفکری اشتباه و قدیمی است که باید با فرهنگ­سازی از طرف مسئولان، اصلاح شود.

«رؤیا احمدی­زاده» که بچه­های دوقلویش را به کلاس موسیقی می­برد، هم با تأکید بر اهمیت فراگیری موسیقی در سنین پایین می­گوید: سال­ها قبل که بچه بودم، خیلی دوست داشتم موسیقی یاد بگیرم، اما پدرم همیشه مخالفت می­کرد و معتقد بود که این لوس­بازی­ها مال بچه پولدارهاست و وظیفه اصلی بچه­ها، فقط درس خواندن است! افسوس که استعدادهای من از بین رفت و اکنون دیگر توان، وقت و حوصله آن زمان را ندارم و با اینکه شوهرم، مرد روشنفکری است که مدام مرا تشویق به فراگیری موسیقی می­کند، اما به قول معروف دیگر آب از سر ما گذشته و رمقی برایم نمانده است.

او می­افزاید: همیشه آرزو داشتم که این ناکامی را برای بچه­هایم ایجاد نکنم و وقتی خدا دو دختر دوقلو به ما عطا کرد، عهد بستم که در اولین فرصت ممکن و در زمان کودکی، آنها را به کلاس موسیقی ببرم و حالا هم بسیار راضی و خوشحال هستم.

او ادامه می­دهد: موسیقی بخش جدایی­ناپذیری از فطرت آدمی است که بدون آن، انسان چیزی کم دارد. بنابراین نباید رد پای موسیقی از زندگی بشر حذف شود که در این صورت، صدمات جبران­ناپذیری را به همراه خواهد داشت.

«فرانک جوادی» که خود را از شیفتگان نقاشی می­داند و مدرس این رشته است، نیز با اشاره به همبستگی و ارتباط نزدیک بین هنرها می­گوید: سال­هاست که نقاشی تدریس می­کنم و تجربه­های زیادی در این مسیر به دست آورده­ام از جمله اینکه در حال حاضر مرز بین هنرها از بین رفته و هنرها در هم ادغام شده­اند به طوری که یک هنرمند موفق موسیقی، همواره نیاز دارد تا از سایر هنرها هم بداند و به عبارت بهتر، آشنایی کافی و جامع با هنرهای دیگر هم داشته باشد.

او که فرزندش را در کلاس موسیقی ویولن ثبت­نام کرده،  می­افزاید: پس از اینکه فرزندم دوره موسیقی کودک را پشت سر گذراند، او را برای تست دادن نزد چند تن از اساتید بردم و در نهایت مشخص شد که استعداد و زمینه فراگیری موسیقی ویولن را دارد، به همین دلیل او را دو سال است نزد یکی از استادان خوب ویولن می­برم و از پیشرفتش هم راضی هستم.

این مدرس نقاشی ادامه می­دهد: به نظر من در آینده نزدیک، کسی که از هنر، ورزش و علم بی­بهره باشد، محکوم به شکست در جامعه است و سواد داشتن صرف، ره به جایی نمی­برد.

موسیقی، پنجره­ای به ماوراست

«ع.س» یکی از مربیان موسیقی هم در پاسخ به پرسش مبنی بر تأثیر موسیقی کودک در بهبود رفتارهای اجتماعی می­گوید: موسیقی، پنجره­ای به ماوراست که بچه­ها را با دنیای دیگری آشنا می­کند. تجربه نشان  داده، کسانی که در کودکی به آموزش موسیقی اهتمام ورزیده­اند، در آینده آدم­هایی قابل اتکاء و با اعتماد به نفس بالا شده­اند. موسیقی به زندگی ریتم می­بخشد و نظم را برای آدم­ها به ارمغان می­آورد.

او می­افزاید: خوشبختانه فرهنگ والدین نسبت به قبل ارتقاء یافته و در طول سال همواره با والدینی مواجه­ایم که به اصرار می­خواهند فرزندشان را در کلاس موسیقی ثبت نام کنند، در حالی که از نظر شرایط سنی، وقتش نرسیده و اصطلاحاً خیلی کم­سن و سال هستند.

او ادامه می­دهد: آموزش موسیقی در سنین کودکی، از آسیب­های اجتماعی که بچه­ها در آینده با آن مواجه می­شوند، جلوگیری می­کند و سبب می­گردد تا بچه­های فردا، از اعتماد به نفس و نظم اجتماعی بهره کافی ببرند و آنها را افرادی مسئولیت­پذیر بار می­­آورد.

«ح.ب» مربی موسیقی نیز اعتقاد دارد که سرمایه­گذاری مالی و معنوی والدین برای بچه­ها در عرصه موسیقی، نشان از هوش و درایت و آینده­نگری آنها دارد و نهالی است که در آینده به ثمر خواهد نشست.

او می­گوید: طی سال­ها آموزش موسیقی به این نتیجه رسیده­ام که آموزش موسیقی در سنین پایین، بسیار مؤثرتر از آموزش آن در سنین جوانی و میانسالی است. بسیاری از نوازندگان و آهنگسازان خوب کشور، مراحل رشد و تکامل خود را در عرصه موسیقی از سنین پایین شروع کرده­اند.

او می­افزاید: متأسفانه این روزها موسیقی­های سخیف و بی­ارزشی، گوش بچه­های ما را آزار می­دهد و شایسته است که خانواده­ها در این امر دقت فراوان کنند تا گوش موسیقایی این عزیزان خراب نشود. بچه­های ما باید با موسیقی فاخر آشنا شوند و اگر والدین مراقبت لازم را به عمل نیاورند، گوش موسیقایی دلبندانشان خراب می­شود و در آینده آسیب­های فراوانی در هنگام نواختن موسیقی گریبانگیرشان خواهد شد.

او ادامه می­دهد: موسیقی باید آرامش را به مخاطبانش هدیه کند و موسیقی فاخر این ویژگی را دارد، اما متأسفانه شاهد هستیم که به شکل­های مختلف، موسیقی­های بی­ارزش در جامعه رواج دارد و این نوع­های سخیف موسیقی، کودکان ما را کم­حوصله، تندخو و عصبی­مزاج می­کنند که بالطبع بر همه رفتارهای اجتماعی آنها نیز تأثیرگذار خواهد بود.